على اكبر قرشى بنابى
23
تفسير احسن الحديث (فارسى)
چرا متشابه : در مورد علت وجود متشابهات در قرآن مجيد مىتوان گفت كه ما چون در جهان ماده زندگى مىكنيم ، افكارمان در همين محور دور مىزند ولى در قرآن بسيارى از مطالب نقل مىشود كه فراتر و وسيعتر از قالب الفاظ هستند و بهر صورت كه بيان شوند ، عبارات از رساندن حقيقت آنها نارسا خواهند بود زيرا كه ما قدرت درك مصداق خارجى آنها را نداريم و آنها از جملهء حقائق ما وراء ماده مىباشند مانند حقيقت معجزات انبياء ، ملائكه ، وحى ، عرش و غيره كه در گذشته گفته شد بعضى گفتهاند : كه خدا خواسته كه مردم آنها را خواص بندگان از انبياء و اولياء عليهم السّلام بدانند يا اينكه خدا خواسته با اين آيات چند بعدى ، قرآن را بحث انگيز نگهدارد تا هميشه زنده بماند . به نظر نگارنده : علت اولى درست است يعنى علت وجود متشابه همان عدم قدرت ما به درك آنهاست ، درست است كه رسول خدا و امامان عليهم السّلام علم كامل به قرآن دارند ولى معلوم نيست كه علت همان باشد كه آنها بدانند و ديگران ندانند وانگهى قرآن در هر حال شيرين و بحث انگيز و جاودانى است ، علت بقاء و تازگى قرآن وجود متشابهات تنها نيست . در وجه ديگر گفتهاند : علّت متشابه آنست كه : قرائن و استثناهاى يك آيه در آيات ديگر و روايات آمده است و بدون آنها مقصود از آيه بر ما مشتبه است اين سخن گر چه فى نفسه درست است ولى چون آن آيات بالاخره بوسيلهء روايات و آيات ديگر معلوم خواهند شد ديگر متشابهى در قرآن نخواهد ماند حال آنكه خدا مىگويد وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ اين نشان مىدهد كه متشابه پيوسته در قرآن خواهد بود . اگر گويند : بنا بر آنكه وَ الرَّاسِخُونَ مبتدا است و عطف بر « اللَّه » نيست لازمهاش آنست كه تأويل متشابهات را جز خدا كسى نداند حال آنكه در روايات